Vest trắng là một câu khẳng định, vest đen là một câu trả lời
Trong nhiều thập kỷ, trang phục của chú rể Việt là một câu hỏi đã có sẵn đáp án: vest đen, sơ mi trắng, thêm chiếc nơ cho đủ lễ nghi — thứ đồng phục mà người mặc chỉ cần đúng size, còn lại đã có truyền thống lo hộ. Rồi ảnh cưới dịch chuyển từ phòng khách gia đình sang studio, và chú rể bỗng phải trả lời một câu hỏi mà cha anh chưa từng được hỏi: mình muốn trông như thế nào trong khung hình của chính mình.
Vest đen vẫn là câu trả lời có thẩm quyền nhất. Nó làm được điều mà không màu nào khác làm được: giữ người đàn ông ở lại trong bức ảnh mà không cần anh ta làm gì, nhất là trên phông tối, nơi chiếc khăn cài túi trắng và mảng sơ mi trở thành hai điểm sáng duy nhất dẫn mắt người xem lên khuôn mặt. Đó là thứ thẩm quyền đến từ sự vắng mặt của mọi lựa chọn khác, và cũng vì thế mà nó không đòi hỏi người mặc phải giải thích gì.
Vest trắng thì ngược lại, nó là một câu khẳng định, và người khẳng định phải chịu trách nhiệm về câu nói của mình. Trên nền xanh của một khu vườn, màu trắng kéo chú rể ra khỏi khung cảnh và đặt anh ta ngang hàng với chiếc váy; nhưng dưới ánh đèn studio, chính màu trắng ấy có thể nuốt mất đường ve áo và mọi khối dáng đã được cắt may cẩn thận. Đó là lý do những bộ vest trắng lên ảnh đẹp nhất hiếm khi trắng thật sự: tông ngà giữ lại được bóng đổ, thứ khiến một mảng vải đọc thành một chiếc áo.
Có một lời giải cổ điển nằm giữa hai cực mà giới mặc đồ vẫn truyền tay nhau: dinner jacket, chiếc áo trắng ngà ve sam vốn sinh ra cho những buổi tiệc tối ở xứ nóng, đi cùng quần đen và nơ đen. Cấu trúc ấy thông minh hơn vẻ ngoài của nó, bởi chiếc quần tối giữ lại đường thẳng của cơ thể, kéo dài chân và đỡ cho phần thân trên, trong khi chiếc áo sáng vẫn làm trọn phần việc của một lời tuyên bố. Ở một ngày nóng của Việt Nam, đây là công thức có lý do tồn tại rõ ràng hơn hầu hết mọi xu hướng.
Cuộc tranh luận này vì thế không thật sự xoay quanh màu sắc. Nó là câu hỏi về việc một người đàn ông muốn tiếp nhận nghi lễ hay muốn định nghĩa lại nó, và cả hai đều chính đáng, miễn là bộ đồ vừa với câu trả lời. Người mặc vest đen đang trả lời câu hỏi của truyền thống; người mặc vest trắng tự đặt ra câu hỏi cho mình, và phải đủ dáng để trả lời nó.
Ảnh: Triệu Cường Studio, bộ Tux Đen Drama, Sân Vườn Á Đông và Vườn Hoa Hồng.